Türkiye’nin ilk LGBTİ+ çocukları olan aileler ve yakınlarından oluşan sivil toplum kuruluşu LİSTAG, bu üç anahtar kelimeyi şemsiye kavramlar olarak belirliyor.
LİSTAG’ın hikâyesi şöyle: 2008 yılında İstanbul’da birkaç LGBTİ+ ebeveyni bir araya gelir. Amaç çocuklarının durumunu paylaşmak, birbirleriyle bilgi alışverişinde bulunmak ve dayanışmaktır. Evlatlarının hak mücadelesinde, onların yanında yol alırken bu mücadelenin aileleri de kapsadığını fark ederler. Her geçen gün sayıları daha da artar. İstanbul’da başlayan oluşum Ankara, Antalya, İzmir, Denizli gibi diğer şehirlerde de ailelerin bir araya gelmesi ile gelişir. LİSTAG, Lezbiyen, Gey, Biseksüel, Trans, İnterseks + Aileleri ve Yakınları Derneği ismiye, Mayıs 2019’da resmi olarak dernekleşir.
LİSTAG Genel Koordinatörü Neşe Tamer ve gönüllüsü Nilüfer Yeğin ile dün, bugün ve gelecek üzerine söyleştik.
LİSTAG kurulurken hangi yoğun duygular ve ihtiyaçlar görünür hâle gelmişti?
Neşe: LİSTAG kurulurken en görünür hâle gelen şeylerden biri, ailelerin yaşadığı yoğun yalnızlık, korku ve çaresizlik duygusuydu. Birçok aile çocuklarının LGBTİ+ olduğunu öğrendiğinde bunu konuşabilecek güvenli bir alan bulamıyordu. Toplumsal baskıyla baş etmenin yollarını ve kendi içlerindeki soruların yanıtlarını arıyorlardı. Bunun yanında çocuklarını kaybetme korkusu, çevre tarafından dışlanma endişesi ve geleceğe dair belirsizlik de çok baskın duygulardı.
İlk yıllarda aileler hangi sorunlarla geliyordu?
Neşe: İlk yıllarda en sık karşılaşılan konular arasında toplum baskısı, akraba ve komşu çevresine karşı duyulan kaygı, okul ve iş yaşamında yaşanan ayrımcılıklar yer alıyordu. Bazı aileler çocuklarıyla iletişim kurmakta zorlandıklarını, bazıları ise çocuklarının maruz kaldığı şiddet, dışlanma veya psikolojik baskı karşısında ne yapacaklarını bilemediklerini anlatıyordu.
Bunun yanında çok önemli bir başka ihtiyaç da doğru bilgiye erişimdi. O dönem hem Türkçe kaynaklar çok sınırlıydı hem de LGBTİ+’lara dair yanlış ve damgalayıcı bilgiler çok yaygındı. LİSTAG güvenilir bilgiye, deneyime ve karşılıklı anlayışa ulaşılabilen bir alan hâline geldi.
Aileler en çok hangi konuları konuşmakta zorlanıyor?
Nilüfer: En zor konuşulan şey genelde “Benim çocuğumun hayatı şimdi nasıl olacak?” sorusu oluyor. Gelecek kaygısı, toplum baskısı, akrabalar, iş hayatı, güvenlik…
Neşe: Bazıları “el alem ne der” meselesini aşamıyor. Özellikle akrabalarla paylaşım, okul ve iş yaşamındaki ayrımcılık, güvenlik kaygıları ve çocuklarının maruz kalabileceği nefret söylemi ailelerin konuşurken en kırılgan hissettikleri alanlar. Bazı aileler ise çocuklarıyla yeniden nasıl ilişki kuracaklarını, kırılan güveni nasıl onaracaklarını bilemiyor.
.jpg)
Güvenli aile ortamı oluşturmada, sizin müdahaleniz nerede başlıyor?
Neşe: Çoğu aile ilk kez korkularını yüksek sesle ifade edebilecek bir alan bulmuş oluyor. LİSTAG olarak ailelere hazır cevaplar vermek yerine onları birbirlerinin deneyimleriyle buluşturuyoruz.
Nilüfer: Korkuları azaldığında ve kendilerini yalnız hissetmediğinde insanlar konuşmaya başlayabiliyor. Yargılanmadan dinlendiğini bilen insanlar için burası bir güvenli alan demek.
Neşe: Güvenli aile ortamının oluşması çoğu zaman doğru bilgiden, empati kurabilmekten ve yalnız olmadığını hissetmekten geçiyor. Bir aile başka bir ailenin dönüşümünü gördüğünde, kendi çocuğuyla ilişkisini de yeniden kurabileceğine dair umut geliştirebiliyor. Bu yüzden bizim için dayanışma, destek vermenin yanı sıra dönüşümün de mümkün olduğunu göstermek.
Bugünün aileleri ile ilk yıllarda tanıştığınız aileler arasında ne farklar görüyorsunuz?
Nilüfer: Yaşadığımız çağ ve dolayısıyla sosyal medya bunu çok değiştirdi. Bugünün aileleri bilgiye daha hızlı ulaşıyor. Gençler daha görünür. Bu yüzden bazı süreçler daha hızlı ilerliyor. Buna rağmen korkular tamamen bitmiş değil. Özellikle “hükümet baskısı” hâlâ çok belirleyici.
Neşe: İlk yıllarda gelen aileler çok daha kapalı, yalnız ve çoğunlukla korku ve şok hâli içindeydi. “Bu değişebilir mi?”, “Bir tedavisi var mı?” gibi sorular baskındı. Toplumsal bilgi eksikliği daha fazlaydı.
Bugün ise aileler daha fazla doğru bilgiye ulaşabiliyor. Sorular daha çok “Nasıl destek olabilirim?”, “Çocuğumla ilişkimi nasıl koruyabilirim?” gibi ilişki odaklı konulara evrildi. Elbette hâlâ çok zorlanan, çok kırılmış şekilde gelen aileler var ama genel olarak dilin biraz daha değiştiğini, en azından konuşma alanının genişlediğini görüyoruz.
Bir diğer önemli fark da dayanışma kültürünün bilinirliği. İlk dönemlerde insanlar böyle bir destek alanı olduğunu bile bilmiyordu, bugün ise en azından “benzer deneyim yaşayan başka aileler var” fikri daha ulaşılabilir durumda. Bu da insanların yardım arama davranışını kolaylaştırıyor ve süreci daha erken bir aşamada destek alarak geçirmelerine imkân tanıyor.
Bugün LİSTAG'a neden ihtiyaç var?
Nilüfer: Çünkü insanlar hâlâ yalnız hissediyor. Korkan aileler, konuşacak kimse bulamayan gençler hâlâ var. Böyle alanlar insanların nefes almasını sağlıyor. Bazen sadece “Burada anlaşılacağım” hissi bile çok büyük bir destek.
Neşe: Bugün LİSTAG’a hâlâ ihtiyaç var çünkü ailelerin ve LGBTİ+’ların yaşadığı deneyim, yalnızca bireysel bir süreç değil, toplumsal baskı, bilgi eksikliği ve duygusal yükle birlikte ilerliyor. Bu nedenle sadece bilgi değil, yargılamayan bir dayanışma ihtiyacı devam ediyor. LİSTAG bu boşluğu dolduran, deneyimi görünür ve konuşulabilir kılan bir alan sunuyor.
Nilüfer: Keşke bizleri yana yakıla arayan gençlerin ailelerine de gücümüz yetebilse!
LİSTAG'ın gelecek hayali nedir?
Neşe: Hiçbir ailenin yalnız kalmadığı, LGBTİ+’lar ve ailelerinin korku yerine anlayış ve sevgiyle ilişkilerini sürdürebildiği bir toplum. Destek arandığında yargısız, güvenli ve erişilebilir dayanışma ağlarının herkes için mümkün olması.
En temel hedef ise ailelerin çocuklarıyla bağını kaybetmeden, ilişkiyi koruyarak birlikte güçlenebildiği, tüm cinsiyet kimliklerinin, ifadelerinin ve cinsel yönelimlerin, özgürce eşit haklara sahip bir şekilde yaşanacağı bir gelecek.
LİSTAG’ın ailelere desteği hem çok önemli hem de çok kıymetli. Siz de LİSTAG’a ulaşmak isterseniz listag.org veya 0546 484 82 85 numaralı danışma hattını arayabilirsiniz.
;){kind=link}
Yorumlar (0)