Biz şimdi alçak sesle konuşuyoruz ya
Sessizce birleşip sessizce ayrılıyoruz ya
Anamız çay demliyor ya güzel günlere
Sevgilimizse çiçekler koyuyor ya bardağa
Sabahları işimize gidiyoruz ya sessiz sedasız
Bu, böyle gidecek demek değil bu işler
Biz şimdi yanyana geliyor ve çoğalıyoruz
Ama bir ağızdan tutturduğumuz gün hürlüğün havasını
İşte o gün sizi tanrılar bile kurtaramaz

Cemal Süreya

Trans Bireylerde İntihar Oranları Neden Yüksek?

Geçtiğimiz günlerde yaşamına son veren Deniz Soydam’ın haberi içimizi yaktı. Bir genç insan, doğduğu gün sahip olduğu yaşam haklarına ulaşmaya çalışmaktan yorgun düştü.

Trans Bireylerde İntihar Oranları Neden Yüksek?

Deniz’in ardından birçok insanın yüreği yine ve yeniden aynı soruyla çırpındı: Neden?

Neden bazı çocuklar hayata tutunmakta zorlanıyor? Neden bazı çocukların yaşamı mücadeleyle geçiyor? 

Soruları çoğaltmak mümkün.

Şöyle bir şey yapalım mı: Neden diye sormaktan bir anlığına vazgeçin, bırakın cinsel yönelimleri, kimlikleri, bütün etiketleri bir kenara; kendinizi Deniz’in yerine koyun.

Hastasınız, sağlık çalışanları size bakmak istemiyor. Öğrencisiniz, eğitimciler sizi görmezden geliyor. Adalet arayışında karşınıza başka etiketlemeler çıkıyor. Ev sahibiniz sizi istemiyor. Mahallede yaşayan insanlar, komşularınız evinizi yakmaya kalkışıyor. Çocukluk arkadaşlarınız bir anda düşmanmış gibi davranmaya başlıyor. Biriktirdiklerinizi kaybediyor, sürekli kendinizi korumaya çalışıyorsunuz.

Ne kadar dayanırsınız?

Trans Bireylerde İntihar Oranları Neden Yüksek?

Sayılar Konuşsun

Hep diyorum ya, işin içine rakam girdi mi hikâye siliniveriyor. Ama bu yazı böyle. Sevmediğimiz, duymak istemediğimiz, yaşamak istemediğimiz birçok durumu yüzümüze vura vura ilerleyecek ki iyice aklımıza girsin.

Araştırmalar gösteriyor ki trans bireylerin %82’si hayatlarının bir döneminde intiharı düşünmüş.

Kendine zarar verme eğilimi, genel popülasyonda %6,4 iken trans bireylerde %46,4.

İntihar girişimleri oranı ise genel popülasyonda %11,3 iken trans bireylerde %45.

Hindistan’dan Avustralya’ya; İngiltere’den ABD’ye kadar birçok ülkede 20 yaşından küçük her 2 trans bireyden bir tanesi intihar girişiminde bulunmuş. Bakın, yirmi yaşından küçük diyorum.

2007 - 2023 yılları arasında, 16 ülkede toplam 322 bin kişinin katıldığı bir araştırma dizisi yapılmış. İntihar riski üzerine çalışmışlar. Riski artıran temel etkenler arasında genç yaşta olmak, fiziksel ve cinsel şiddete maruz kalmak, ayrımcılık yaşamak, depresyon ve madde kullanımı yer alıyor.

Riskleri okuduğunuzda neyi görmüyorsunuz? Cinsiyet kimliklerini. 

Peki ne var? Toplumun bireye yaşattıkları.

İnsan Neden Vazgeçer?

Psikolog Thomas Joiner'ın geliştirdiği İntiharın Kişilerarası Kuramı, intihar düşüncesinin iki temel duyguyla yakından ilişkili olduğunu söyler:

  • Hiçbir yere ait olmama hissi
  • Başkalarına yük olduğunu düşünme

Bu iki duygu size tanıdık geliyor mu?

Sürekli dışlanan, alay edilen, reddedilen ya da varlığı devleti yönetenlerden mahalle ihtiyar heyetine kadar herkes tarafından tartışma konusu yapılan bir çocuğun zihninde bu duyguların yer etmesi şaşırtıcı mı?

Bir de Azınlık Stresi Kuramı var. Bu kuram da diyor ki: İnsanlara kimlikleri üzerinden baskı yaptığınızda, ayrımcılık gösterdiğinizde ve dışladığınızda bu insanların ruh sağlığında büyük yaralar açarsınız, bu yaraların sonuçları ağır olabilir.

Kabul Gerçekten Önemli mi?

Çocuğunuzun hayatta kalması, hayata tutunması önce sizin, sonra akranlarının ona davranışına bağlı desem muhtemelen abarttığımı düşünebilirsiniz. Yine sayılara dönelim:

Ebeveynlerin hepsi çocuğun cinsel kimliğini reddederse 100 çocuktan 50’si intihar girişiminde bulunuyor. Sadece bir ebeveyn tanırsa intihar girişiminde bulunan çocuk sayısı 20’ye düşüyor.

Bir ebeveynin “seni anlıyorum ama bize de biraz zaman tanı” demesi 30 çocuğu intihara sürüklenmekten kurtarıyor.

Araştırma şunu da söylüyor: Aynı evin içinde çocuğa yaşaması için bir alan açtığınızda yaklaşık 80 çocuk kendini yok etmekten vazgeçiyor.

Arkadaşlıklarda da benzeri durumlar var. 100 çocuktan 72’sinde, sadece bir arkadaşı onu cinsel kimliği ile tanıdığı için intihar riski azalıyor.

Trans Bireylerde İntihar Oranları Neden Yüksek?

Özverinin Ödülü: Yaşam 

Çocuklarımızın bize ne kadar ihtiyaçları var farkında mısınız?

Onunla konuşmamız, iletişim kurmamız, onu tanımamız ve ona saygı göstermemizin ödülü, çocuğumuzun hayatla bağını koparmaması. Kendinden vazgeçmemesi.

Deniz artık aramızda değil. Ardından uzun tartışmalar yapılabilir, basın açıklamaları, öfke dolu söylemler… Bunların hepsi olabilir.

Benim ise yüreğimin tam üzerine oturmuş, yerinden oynatamadığım bir sorum var: 

Bir çocuğun hayatta kalabilmesi için daha ne kadar mücadele etmesi gerekiyor?

O mücadeleyi hafifletmek, çocukları hayata bağlamak için neler yapmamız gerektiğini ciddi ciddi konuşmamızın vakti geldi de geçiyor bile.



Yorumlar (0)

Bu içerik ile henüz yorum yazılmamış